Chủ Nhật, 15 tháng 5, 2016

Cuộc sống có thể có bất công

{By: Khúc Trung Kiên}

Gái lớn học foundation bên Úc. Kết quả cuối cùng được lấy theo 5 (hoặc 6 - không nhớ chính xác) môn có điểm cao nhất, là đầu vào để đăng ký vào đại học. Có môn con học tốt và kết quả trong năm là cao nhất trong các môn học.

Thi hết môn cũng rất tự tin, chắc là kết quả sẽ tốt. Hôm báo điểm: bài thi bị vi phạm nguyên tắc copyright, 0 điểm. Có phần trích dẫn trong sách giáo khoa nhưng ghi chú không đầy đủ. Đó là một cú sốc lớn.

Chắc đã khóc nhiều lắm, khi skype với ba cũng còn khóc. Rõ ràng con gái cảm thấy bất công vì đã cố gắng, học tập nghiêm túc (tuy không phải rất chăm) và cũng có năng lực môn học đó.

Đây là tình huống khó. Tôi biết rõ nhưng không dễ dàng để giúp con hiểu và chấp nhận thực tế là cuộc sống, tại một thời điểm/tình huống cụ thể thường không công bằng. Mọi việc sau đó vẫn ổn, bỏ mất môn tốt nhất nhưng điểm các môn khác vẫn đủ để vào những trường hàng đầu ở Úc.

Cái hay là con gái học được những bài học lớn:

1. Cuộc sống không phải lúc nào cũng công bằng, muốn hay không cũng phải học cách chấp nhận. Nếu chủ động chấp nhận thì bất công cũng giảm đi và chỉ mang tính thời điểm.

2. Luôn có thể gặp những rủi ro, đó cũng là một dạng bất công. Nhưng nếu ta có phòng ngừa tốt, có những cố gắng để hạn chế hậu quả thì đối mặt với rủi ro dễ dàng hơn.

Gần đây, gái nhỏ cũng gặp một tình huống gần như vậy. Cũng khóc & buồn. Chỉ làm được một việc là động viên con. Ai cũng cố gắng hướng đến những điều tốt đẹp, nhưng đôi khi chúng lại ẩn đằng sau những chuyện không mong muốn. Cần biết chấp nhận.

Thứ Sáu, 13 tháng 5, 2016

Dân mình là ai? (3) - Huy Hoàng

{By: Nguyễn Thành Nam}

Nhân ngày Thống nhất. Tiện chủ đề đang trao đổi với Ngô Bảo Châu: nước mình-dân mình. Nước mình ở đâu thì rõ rồi, có mốc chủ quyền có sổ đỏ, và một số đất, đảo… đang tranh chấp. Còn dân mình là ai? 

Huy Hoàng

Tháng 6/2015, tôi quay trở lại Nigeria. Lagos đón tôi và cả đoàn thật yên bình! Chẳng bù cho lần đầu tiên cách đây gần 4 năm. Lo nơm nớp. Naira đã vượt mức 200 một $US nhưng giá cả thị trường vẫn ổn định. Tổng thống cũ Goodluck Jonathan đã chấp nhận kết quả bầu cử mới. 

Khách sạn Oriental, Lekki, nơi tôi ở, hồi đó vẫn còn đang là công trình ngổn ngang. Buổi sáng không có tiếng chim kêu chích chích lãng mạn. Chỉ nghe tiếng rì rầm của máy lạnh trong khách sạn tiện nghi do những người Trung quốc xây dưng. 

Điện thoại reo! Anh Nam à, em đây. Em sang đón anh đi uống bia Star nhé.

Thật không thể tin được. Là Hoàng. Một trong những nhân viên đầu tiên và là người nằm lỳ nhất của FPT tại Nigeria. Về nước, mỗi người một nơi, cũng chẳng mấy khi gặp. Không ngờ lại gặp em ở đây. 

Sau khi hợp tác với FPT đổ vỡ, bác đối tác mời riêng em anh ạ. Em cũng suy nghĩ mãi. Lúc đó lại mới lấy vợ, nên quyết đi xây dựng sự nghiệp nuôi vợ con. Có ông anh họ, biết em sang nằm vùng bên này, cũng đang bàn đánh một số mặt hàng. Anh biết rồi, ở đây nhiều cơ hội lắm.

Tôi im lặng nghe em kể. Mừng cho em. Vậy là cũng có 1 kỹ sư CNTT ở lại, một hạt giống nảy mầm, sau chuyến phiêu lưu của chúng tôi. Tự dưng nhớ câu chuyện Minh Đen tâm sự: đi cùng đợt với em hồi đó, có một chị nhà buôn quần áo ở Đông Xuân, khét tiếng. Tiền bạc, kinh nghiệm đầy mình. Sau 6 tháng, chị ấy chịu không nổi bật bãi, còn lại mỗi em dựng nên cả thị trường này.

Có chút chạnh lòng. Thấy mình giống như bà chị Đồng Xuân nọ. 
Có tất cả, mà không làm được gì. 

Hoàng hoàn toàn không nổi bật trong đội chúng tôi. Em đi trong chuyến đầu tiên và ngay lập tức chấp nhận ở lại đất nước xa lạ, nhẹ nhàng. Đi làm về, tưới rau, nấu cơm, rửa bát, em chui vào phòng “tự kỷ”, ít khi tham gia chém gió. Một chút kỷ niệm tặng em – người FPT duy nhất trụ lại được Nigeria.

Tối thứ 7 đó Hoàng là superman lái xe đưa tôi và Vui ra bãi biển. Một đám đánh nhau. Hoàng điềm nhiên chụp ảnh. Bọn chúng xông vào giật máy ảnh. Anh ôn tồn giải thích: tao chụp hoàng hôn, bọn mày ngu tối làm sao mà hiểu được. Chúng đòi xem. Anh mở cho chúng xem, xóa mấy cái rồi bỏ máy ảnh vào túi đi thẳng. 

Đêm, ăn uống hoang tàng ở Imperal Chinese về, có mấy chú cảnh sát ra chiếu đèn, anh đâm thẳng vào. Chúng sợ quá, nhảy sang bên. 

Sao đâm tao? Chúng mày bảo tao đứng giữa đường để tắc đường à, ngu thế! 
Bằng lái đâu? Để nhà! Phạt 5 ngàn Naira! 

Mặc cả 3 ngàn, lúc đưa anh bớt lại 1 ngàn. Bảo cho bọn nó thế là quá nhiều rồi. 

Chủ nhật mới kinh, đi Lekki Reserve. Lại gặp cảnh sát. Lần này ở trên đường cao tốc. Tưởng hôm qua Hoàng rút kinh nghiệm. Hóa ra hôm nay vẫn không mang bằng lái. Thì ra anh bảo để bằng lái ở nhà là để ở Việt nam. Và ở Việt nam anh cũng chưa lái xe bao giờ. Thảo nào hôm qua cứ đòi đâm vào cảnh sát.

Lái xe không bằng trên đường cao tốc. Tội to, thiệt hại lớn. Anh bảo thì cũng như thuê taxi chứ có gì mà lăn tăn. Bù lại chúng tôi được chiêm ngưỡng rừng châu Phi, ăn eba với peper sup, nghe chim kêu vượn hú và ngắm đại bàng Nigeria bay lượn. Cũng đáng!

Tôi thích những con đường châu Phi! Kapuscinski viết trong cuốn “Gỗ mun” rằng, với người châu Phi, thời gian không tồn tại độc lập, không làm chủ con người. Ngược lại họ làm chủ thời gian. Thay vì 8h phải đến họp, họ bảo, bao giờ có người đến thì sẽ họp. Các con đường châu Phi cũng vậy. 

Cao tốc cũng như đường làng. Không có cột cây số, cũng chẳng cần biển báo. Đi mãi, đi mãi, hun hút đường. Thấy Google bảo chỉ có 35km, vậy mà đồng hồ xe đo gần 90km vẫn chưa tới.
Hỏi Lekki Reserve ở đâu, ai cũng chỉ cứ đi tiếp. Mãi thấy một chỗ có hồ nước rất đẹp, mặc dù có tên khác, chúng tôi vẫn quyết định dừng lại và gọi đây là Lekki Reserve. Thế là đến nơi.

Con đường hoang vắng chạy trong hoàng hôn. Giữa những cánh đồng cỏ và rừng dừa. Đây đó, những đám lửa cháy, mờ khói. Quanh mỗi đám cháy, không hiểu sao có những đàn cò trắng muốt đứng suy tư. Trên một cái đầm xa xa, 3 người da đen đang chèo một con thuyền độc mộc. 

Ở dưới cái đầm đó, chắc chắn có cá sấu.
Hoàng khẳng định. Cứ coi là như vậy đi. Ở đây là châu Phi mà Hoàng! 

Chúc em thành công nuôi vợ khỏe con khôn:-)



Thứ Ba, 10 tháng 5, 2016

Dân mình là ai? (2) - Anh Hài

{By: Nguyễn Thành Nam}

Nhân ngày Thống nhất. Tiện chủ đề đang trao đổi với Ngô Bảo Châu: nước mình-dân mình. Nước mình ở đâu thì rõ rồi, có mốc chủ quyền có sổ đỏ, và một số đất, đảo… đang tranh chấp. Còn dân mình là ai? 

Anh Hài

Anh tên Hài, nhập đội muộn một chút. Với vai trò thợ xây. So với dàn lập trình viên, sale, manager, leaders… thì thật là nhỏ bé. Mà vóc dáng anh cũng nhỏ thật.

Ngay ngày đầu tiên, anh rủ tôi đi xem mấy công trường đang xây chung quanh, lay lay mấy cái giàn giáo cao lênh khênh lắp bằng tre, sờ sờ mấy viên gạch rỗng, kết luận mấy chuyện xây nhà ở đây là nhỏ, có lẽ anh em mình nên bàn cách lùa mấy con gà hoang này vềcắt tiết cải thiện :)

Tối hai anh em ra sân ngồi hút thuốc tán phét, Hài kể, cứ tưởng Nigeria thế nào, hóa ra quá dễ chịu. Hồi em ở Libya nóng thôi rồi. Mà không hiểu sao cát nóng bỏng mà họ lại trồng được cam bạt ngàn, ngọt lự anh ạ. Khề khà, anh kể tiếp những phiêu lưu đời mình, nấu bếp ở Đông Âu, trồng cam ở Ả rập. Rồi những ngày làm công trên các hòn đảo của Polinesia,ngắm phụ nữ thổ dân thỗn thện. Người đàn ông nhỏ bé này thực sự là một công dân toàn cầu.

Tôi băn khoăn, em đã gần 50, sao vẫn còn phải lang thang kiếm sống vậy. Không đâu anh, ở quê, em có đội xây dựng, làm ăn cũng được.  Các cháu đang học đại học, giỏi giang, ngoan ngoãn. Có điều máu giang hồ trong người cứ sục sôi. Nên khi có thằng cháu quen bảo FPT đang tuyển người sang châu Phi, em đâm đơn liền.

Từ ngày có Hài, căn nhà chúng tôi trở nên gọn ghẽ hơn. Ống nước thôi rò rỉ, ổ điện tém gọn gàng, sân gạch thêm phẳng, luống rau thêm tươi. Vui nhất là chị em. Số là nước ở đó toàn bơm từ giếng lên, mấy cái màng lọc trông bẩn bẩn, chị em sợ không dám tắm. Trong nhà có mấy cái máy điều hòa hỏng , chảy nước tong tỏng, không hiểu Hài làm thế nào mà máy lại hỏng thêm, nước chảy ồ ồ. Chị em kê xô hứng, mỗi ngày cũng được mấy chục lít “nước sạch”, chịu khó thì cũng tắm ổn.

Khi có khủng hoảng, bên đối tác bảo chỉ giữ lại 5 trong số 37 thành viên. Hài là người đầu tiên trong danh sách. Bác đối tác ca cẩm: “sao tất cả chúng mày không được như thằng Hài này”!

Về nước, anh một mực mời chúng tôi về nhà chơi. Quê anh ở Thái Bình, gần bãi biển Đồng Châu, gắn với tôi thời thơ ấu. Chúng tôi làm một con lợn sữa, lòng, tiết canh, quay.. rượu mềm môi. Hài bảo, anh em ăn mạnh dạn, đừng lo, con lợn này ở đây chỉ 200 ngàn thôi. Tôi giật mình, ủa, lợn bị tai xanh hay sao mà rẻ vậy. Không phải anh ơi, bà con trong vùng này nuôi lợn sữa để xuất khẩu sang Thụy Điển. Họ chỉ nhận những con nào da trơn bóng, không có sẹo siếc gì. Con nào chẳng may hay cọ chuồng bị loại, dân bán rất rẻ. 

Mẹ kiếp, hóa ra mấy con lợn sữa quay mà mình ăn trong các khách sạn Hà nội toàn là lợn bị sẹoJ Mà đùa thế thôi, lợn sẹo thì ảnh hưởng quái gì đến lòng lợn tiết canh.

Ra về, chúng tôi khen, ở đây thật thư giãn. Tưởng Hài sẽ đãi bôi, nói Hà nội các anh này nọ, nào ngờ chú thẳng toẹt: vâng anh, xét về chất lượng cuộc sống, chắc chắn quê bọn em hơn Hà nội các anhJ
Thế đấy, ở châu Phi anh cũng hơn, về Việt nam anh cũng hơn! 

Nụ cười "chất lượng cuộc sống", hơn đứt bọn anh rồi:-)





Chủ Nhật, 8 tháng 5, 2016

Dân mình là ai? (1) - Minh Đen

{By: Nguyễn Thành Nam}

Nhân ngày Thống nhất. Tiện chủ đề đang trao đổi với Ngô Bảo Châu: nước mình-dân mình. Nước mình ở đâu thì rõ rồi, có mốc chủ quyền có sổ đỏ, và một số đất, đảo… đang tranh chấp. Còn dân mình là ai? 

Không biết, đành xin kể về 3 đại diện cho “dân mình” mà tôi tình cờ được gặp, trong chuyến phiêu lưu sang Nigeria năm 2012. Đoàn chúng tôi được coi là tinh túy cả về trí thức lẫn bản lĩnh, dám sang châu Phi lập nghiệp. Vậy mà, giữa những tiến sĩ Đức, thạc sĩ Pháp và các chuyên gia CNTT, họ-3 nhân vật nọ vẫn nổi lên rực rỡ và mang lại cho tôi những bài học đời thật sâu sắc.

Minh đen

Tôi lúng túng thực sự, làm sao đối tác có thể lại tức giận như vậy được. Ông ta đi lại trong phòng gầm lên như một con thú bị thương: Nam, mày giết tao rồi.  Chắc chắn tôi đã làm gì đó rất sai. Anh em đang vô cùng hoang mang, thậm chí hoảng sợ.

Tôi nhấc điện thoại: Minh, anh em mình đi uống bia, anh có việc hỏi em một chút. Sau khi nghe tôi kể, Minh bảo:  Em rất cảm động vì anh là một lãnh đạo cao cấp mà lại đi hỏi ý kiến dân đen như em. Nhưng chắc anh sai vì đã viện hợp đồng và đòi bằng chứng. Bác ấy đã đưa tiền cho anh không đòi hỏi gì, thì bây giờ bác ấy cần, anh cũng phải đưa lại như vậy.

Làm ăn ở đây đã 7 năm, chưa bao giờ em phải viết biên nhận, mà cũng chưa bao giờ mất tiền. Thực ra thì cũng có 1 lần, cậu lái xe đi thu tiền xong trốn mất. Nhưng sau đó 3 tuần cậu ấy gọi điện lại xin lỗi, đã dùng tiền của sếp để trợ giúp gia đình khẩn cấp, giờ xin làm việc không công 1 năm để bù lại.

Thế đấy, Minh-biệt hiệu Đen, một chàng trai mới chỉ tốt nghiệp phổ thông, quê ở Gia lai, sang châu Phi từ ngày 22 tuổi để buôn bán quần áo cho ông chú, đã là chỗ dựa vững chãi cho hơn 30 cán bộ ưu tú của FPT. Từ việc lớn như tôi kể trên, đến việc nhỡ như mua lợn mán, giết tê tê, xin bằng lái xe, hay việc nhỏ tí như trồng rau, luộc gà, đổi tiền.

Một lần tôi và Minh được thương vụ Việt nam mời đi ăn tiếp tân của 1 cậu bên sứ quán Mỹ. Tiếng Anh là ngôn ngữ chung, đương nhiên. Được một lúc thấy Minh đang xì xồ với một cán bộ ngoại giao Togo. Nghe kỹ hóa ra tiếng Pháp. Hỏi, em biết tiếng Pháp à? Thấy hắn ngượng nghịu: vâng, chính ra là tiếng Pháp em mới thạo, tiếng Anh là buộc phải dùng thôi!

Vui nhất có một lần hắn lái xe đưa tôi đi chơi. Đến chỗ ngã tư, thấy bóng cảnh sát, hắn dừng xe, đưa cho tay cảnh sát $1 bảo “for your café”. Tôi ngạc nhiên lắm, em làm gì sai à? Không anh, không có gì sai mà đưa thì mới gọi là “tiên hạ thủ vi cường” chứ. Quả nhiên, thấy tay cảnh sát tuýt còi dừng hết các xe khác để cho xe chúng tôi đi.

Sang Tây Phi, muốn biết thế nào là bản địa, hãy gọi Minh Đen. Bây giờ hắn đã có vợ con ở Việt nam, phải dành nhiều thời gian ở nhà. Sự nghiệp “khai thác” châu Phi đã được hắn dạy dỗ và giao lại cho mấy đứa em.

Minh Đen, mentor của tôi tại Lagos, Nigeria, 2012



Thứ Sáu, 6 tháng 5, 2016

1975

{By: Minh Chiet}

Nước Mĩ - cái nôi của công nghệ.
Ngày nay chúng ta khó hình dung cuộc sống thiếu:

  1. Máy tính cá nhân
  2. Internet
  3. Điện thoại di động
  4. Google
  5. Facebook

Và tất cả 5 thứ trên được tích hợp trên cái iPhone nhỏ xíu.

  • 1-1975 chiếc máy tính cá nhân đầu tiên Altair 8800 được bán rộng rãi.
  • 4-1975 Gates và Allen thành thành lập Microsoft
  • 30-4-1975 Mĩ rút khỏi VN


Thứ Tư, 4 tháng 5, 2016

Acsimet, Newton, Apple & Eureka!

{By: Hoang To}

Hồi bé nghe chuyện nhà bác học Acsimet trần truồng nhảy ra khỏi bồn tắm miệng kêu "Eureka!", hay Newton bị quả táo rơi trúng đầu đều có cảm giác hụt hẫng thiêu thiếu. Tại sao phải nhảy vọt ra vội vã thế? Tại sao đau điếng người mà ko nói gì? Hoá ra thế này:

Một lần Acsimet
Nhà bác học đại tài
Ăn mấy món lạ bụng
Cả đêm bị đi ngoài

Sớm sau ông vào tắm
Một ít lại chui ra
Nổi bềnh trên mặt nước
"Oh shit... Eureka!"

Từ đó thành định luật
Nước đẩy vật nổi lên
Nhưng chi tiết "Oh shit"
Các sử gia bỏ quên!

Cụm "Oh shit" cảm thán
Nguyên gốc từ tích này
Chỉ tiếc rằng hậu thế
Giờ chả mấy người hay...

***
Ngồi chơi dưới gốc táo
Newton đang buồn rầu
Bỗng từ cành trĩu trịt
Một quả rơi trúng đầu

Thoáng qua cơn choáng váng
Nhìn trái táo dưới chân
Điên tiết ông buột miệng:
"Fuck you, the apple!"

Sau Google, Facebook
Đều bắt chước Newton
Và cả tôi cũng thế
Mỗi lần đơ iPhone...

Thứ Hai, 2 tháng 5, 2016

Patric Aronson

{By: Minh Chiet}

Là người Mĩ, làm GĐ cho 1 cty lớn của Mĩ ở VN, giỏi tiếng Việt. Cty tôi dự định kinh doanh mặt hàng mà cty của anh đang dẫn đầu TG.

Anh nói tôi phải xin được gp kinh doanh mặt hàng này trước rồi cty anh mới ký HĐ với cty tôi.
Quen thói ba bị, tôi bảo:
- Chuyện vặt, mai anh cho tay P. 1 ngàn $ là có gp ngay

Patric tái mặt như thấy con hổ mang bành
- Em ko biết tiếng việt. Hôm nay anh em mình không gặp nhau. Em không nói gì với anh về giấy phép, anh không nói gì với em về chuyện cho ai đó 1 ngàn để có giấy phép nhé.

rồi chạy như ma đuổi khỏi vp của tôi.

Sau anh giải thích rằng người Mĩ không được hối lộ, bàn chuyện hối lộ. Biết chuyện người khác hối lộ mà ko tố cáo cũng phạm tội đồng lõa hối lộ. Kể cả trên lãnh thổ nước khác. Tù mọt gông chứ chẳng chơi.

Tất nhiên mọi chuyện đâu vào đấy. Tôi xin được GPKD, ký HĐ với cty anh và việc kinh doanh thuận buồm xuôi gió.

Anh mời tôi và anh bạn TH sang Mĩ thăm trụ sở cty anh. Anh đánh xe đến đón chúng tôi ở KS. Đó là 1 cái minivan mới, rất đẹp và rất to, ghế sau bị tháo hết, hôi như chuồng chó. Xe Mĩ to nên 3 người ngồi ghế trước thoải mái.

Làm việc với lãnh đạo cty, tham quan nhà máy xong, trong lúc chờ tiệc chiêu đãi tôi hỏi Chủ tịch cty
- Hút thuốc ở đâu?
- Trên lãnh thổ cty không được hút thuốc. Muốn hút thì phải đi xe ra khỏi khu vực, khoảng 15 mile.

Cứt thật. Patric bảo tôi và TH đi theo ra bãi đỗ xe. Chui vào trong xe, nổ máy, bật điều hòa, hút xả láng.
- He he, xe này mẹ em chỉ dùng để chở chó đi chơi. Mối lần về Mĩ em lấy xe này đi vì hút thuốc trong xe được.

Nghe nói con chó cưng của mẹ anh bị viêm phổi mãn tính vì hít phải khói thuốc lá. Mấy tay bác sĩ chó không hiểu vì sao.  Bà chủ thì không hút thuốc.